Overige items

Administratieve nota’s of afspraken

Museum
van de
mijnwerkerswoning

Eekhoorn R transarant
RESERVERINGEN
Enkel op afspraak 

email: 
info@erfgoedeisden.be

Telefoon: 089 760 007

Adres museum
Marie José-straat 3, Maasmechelen
Eekhoorn L transarant

Een beetje geschiedenis over dit museum

In 1995, werd in samenwerking met het Gemeentebestuur van Maasmechelen en de Koning Boudewijnstichting, gestart met de renovatie en inrichting van het Museum van de Mijnwerkerswoning aan de Marie Joséstraat, waar ook het Archief- en Documentatiecentrum was ondergebracht.  

Met steun de plaatselijke inwoners is het huis volledig heringericht. De typische meubels, eigentijds behang, specifieke verf- en schildertechnieken, een krakende radio, een originele stroomverdeler… niets is aan de aandacht ontsnapt. Het geeft de bezoeker een gevoel van herkenning en maakt toch de afstand in tijd en cultuur duidelijk.

Het Museum van de Mijnwerkerswoning ligt in het hart van de oude tuinwijk rond de gewezen steenkoolmijn Limburg Maas. De tweewoonst werd gebouwd in 1925 en is een mooi voorbeeld van de Engelse ‘garden city-architectuur’.
De tuinwijken rond de Limburgse mijnen, en zeker deze van Eisden, hadden een duidelijk doel: een landelijke sfeer scheppen, een gezonde omgeving bieden, waardoor de arbeiders niet in de verleiding van het syndicalisme zouden komen. De mijnbazen wilden kost wat kost Waalse toestanden met strijdvaardige kompels in sombere arbeiderswijken vermijden.
Heel het patrimonium moest rust en kalmte uitstralen: veel plantsoenen, hagen, lanen, een heus park, moestuinen… De huizen, meestal tweewoonsten, vormden het sluitstuk van dit concept.

Het Museum van de Mijnwerkerswoning wil illustreren hoe arbeiders in de dertiger jaren woonden.

Eekhoorn R transarant

Foto galerij van het museum

Buiten rondom het museum

Eekhoorn L transarant

Met de school naar het Museum

Een bijzonder aanbod voor scholen:
leerlingen laten leren door via belevingsvormen kennis op te nemen…

In een levensecht decor,
met veel sfeer, vertellen en demonstreren oud-mijnwerkers hun leven in de “goede” oude tijd…

Basisonderwijs

Thema 1: Wat is een steenkoolmijn?
Aan de hand van een diaprojectie, gecommentarieerd door oud-mijnwerkers, volgen de leerlingen een mijnwerker vanaf het ogenblik dat hij het mijngebouw betreedt tot aan het einde van zijn dagtaak. Na deze beelden zitten de oud-mijnwerkers klaar om de eerste vragen te beantwoorden. Er wordt gewerkt in groepjes van 4 tot 5 leerlingen. Uiteraard maken zij ook kennis met de typische mijnwerkerswerktuigen. Er is een werkmap voorzien voor een verdere klassikale verwerking.
Thema 2: De geschiedenis van de verlichting
In de verduisterde woonkeuken, bij de gloed van de Leuvense stoof, luisteren naar boeiende Maaslandse sagen.. Nadien volgen ze, aan de hand van originele voorwerpen, de geschiedenis van de verlichting : van fakkel tot electronisch oog. Tot slot: lezen en schrijven bij kaarslicht of bij het schijnsel van een petroleumlamp… Er is een werkmap ter beschikking: achtergrondinformatie, toepassingen taal, rekenen, wereldoriëntatie, geschiedenis en natuurkunde.
Thema 3: Vroeger was het anders !
Een antwoord zoeken op de vraag: Was het vroeger beter…? Hoe deden oma en opa dit…? Wonen zonder TV, radio of koelkast… Hoe speelden de kinderen? Wat aten ze? Hoe sliepen ze…? Een geleide tocht door de mijnwerkerswoning waarbij oud-bewoners vertellen over hun manier van leven en wonen. Samen met de leerlingen gaan zij op zoek naar antwoorden op de vraag: was het in de goede oude tijd beter? Samen ontdekken zij dat hun grootouders vindingrijk waren, dat veel moderne voorwerpen eigenlijk al heel oud kunnen zijn. Deze tocht doorheen de woning wordt ieder jaar op een aangepaste manier ook voor leerlingen uit het Buitengewoon Onderwijs, voor visueel gehandicapten en voor kleuters ingericht.

Pakket op maat

Dergelijke belevenissen kunnen ook in een ruimer pakket aangevraagd worden. Na een rondrit door de Tuinwijk, per fiets of autocar, kan de afsluiting plaatsvinden in de mijnwerkerswoning met een belevenisproject.

Deelname in de kosten

1 Euro per leerling
Reservatie en info:<br
v.z.w. Stichting Erfgoed Eisden: tel. 089 760 007

Hoger onderwijs

Secundair en hoger onderwijs
– recente geschiedenis
– een tachtig jaar oude migrantengemeenschap
– industrieel erfgoed
– de Garden City-architectuur
– confrontatie van religies
Verschillende mogelijkheden
De Stichting Erfgoed Eisden beschikt over ervaren gidsen inzake het industrieel erfgoed. Er zijn tal van mogelijkheden: -De aparte vormen van bewoning in een mijnwerkerscité tegen de juiste sociale achtergronden plaatsen. -Een tocht doorheen het verleden van de kolenindustrie kan gekoppeld worden aan de wandeling doorheen dit enig voorbeeld van de 19e eeuwse Britse Garden City-architectuur. – De Mechelse heide, de oude mijnterrils, de Maas en de Maaswinkel zijn geliefde onderwerpen voor natuurwandelingen. Naargelang de verplaatsingsmogelijkheden en de beschikbare tijd kunnen deze onderwerpen uitgediept worden. Er kunnen gesprekken met oud-mijnwerkers of bewoners van de cité georganiseerd worden.

Deelname in de kosten

volgens afspraak bij reservatie
Reservatie en info:
V.V.V. Maasmechelen: tel. en fax: 089 – 76 98 88
v.z.w. Stichting Erfgoed Eisden e.a.: tel.: 089 – 76 45 75

Eekhoorn R transarant

Ligging van het Museum

Eekhoorn L transarant

MUSEUM Meer lezen »

ons archief

eekhoorn logo

Het ontstaan van het archief

Bij de start van onze stichting behoorden de conservering en de toegankelijkheid van ons verleden tot een van de doelstellingen van onze geplande werking.

Hiervoor voorzagen we de opzoekingen in de archieven, van Rijksarchieven tot krantenarchieven, parochiale en gemeente en mijnarchieven e.d.

Doelstellingen die wij ook in april 1984, in het allereerste nummer van ons tijdschrift, kenbaar maakten. Toen werden we op een opvallende manier verrast door de reacties van de mensen, zowel van uit het Dorp, van uit de Cité en van voormalige Eisdenaren.

 Want terwijl wij dachten aan het verzamelen van gegevens, onder allerlei vormen, van de oude Eisdense geschiedenis en van het mijnverleden en dit in een archief op te slaan, schonken ons bewoners en voormalige Eisdenaren een rijk en gevarieerd gamma aan familie en arbeidsdocumenten, familie-, vereniging en schoolfoto’s, plannen en boeken.

Dit werd dus een heel sterke start van ons jonge archief.

Dit geheel groeide langzaam maar zeker uit tot een uitgebreid archief dat wij zoals in de oorspronkelijke planning voorzien, ook ter beschikking gesteld werd en wordt van mensen die opzoekingen doen. We hebben door het bijzondere Eisdense verleden ook verschillende opvallende raakpunten met de bredere geschiedenis die het verhaal van een gemeente overschrijden. Zowel voor het verhaal van de verschillende migraties, de oude geschiedenis van het Dorp dat in de 13de eeuw een eerste maal vermeld werd, het industrieel erfgoed dat van de Brikkenbakkers tot de mijnwerkers reikt, met daarbij de eigen sociale geschiedenis. De bijzondere architectuur en urbanisatie van de tuinwijken en het aparte bewoningsverhaal wekt dan weer de interesse van andere geïnteresseerden.

Van studenten tot professoren we zagen en zien ze als gebruikers van ons archief. Zij zorgden er ook voor dat onze bibliotheek verrijkt werd met een groot aantal thesissen, eindwerken en doctoraatsverhandelingen die aan dit rijk gevarieerde Eisdense verleden gewijd werden.

Jan Kohlbacher

Uitbreiding naar CC Maasmechelen

Voor de uitbreiding van ons archief op de bovenverdieping van de mijnwerkerswoning moesten we naar een groter onderkomen in het Cultuur Centrum verhuizen. Daar konden we met eigen middelen een moderne archiefinrichting plaatsen.

Het archief is te raadplegen na afspraak met stichtingssecretaris Rik Cops.

Jan Kohlbacher

Eekhoorn L transarant

Deze inventaris is nog niet compleet

Er wordt nog aan gewerkt. Als eerste zullen we de beschikbare boeken en andere gedrukte documentatie in kaart brengen.

Boeken:

Eigen uitgaves van Stichting Erfgoed Eisden: o.a.

DE SINT BARBARAKERK VAN EISDEN

Een Limburgse mijnkathedraal
Auteur P. Jaspers, jaar 2003, ook als Tijdschrift 3 jaargang 20

HET RUSSISCHE KAMP

De kampen bij de Limburgse mijnen 1942 – 1965
Auteur Jan Kohlbacher, jaar 1998

OP ZOEK NAAR STEENKOOL

Auteur Jan Kohlbacher jaar 2001, Tijdschrift 3 jaargang 18

HET VERLEDEN VAN VELEN

Verhalen uit de geschiedenis van de Sint Barbaraparochie 1912 – 2003 Auteur Jan Kohlbacher jaar 2003

DE BEVRIJDING VAN HET LIMBURGSE MAASLAND

De verslaggeving uit de militaire archieven en de ooggetuigeverslagen Auteur Robert Dexters jaar 2004

MAASMECHELSE DORPEN TIJDENS WO I

Het dagelijks leven
Gezamenlijke publicatie: Stichting Erfgoed Eisden en Heemkundige Kring ‘t Oude Grimbiaca, jaar 2014

25 JAAR & ZOVEEL VERHALEN LATER

EISDEN MIJNSLUITING
Stichting Erfgoed Eisden met de steun van MIJNERFGOED, jaar 2012 , jaargang 29

wordt vervolgd ...

Ons Archief Meer lezen »

de tuinwijk van
eisden

Eekhoorn R transarant
RESERVERINGEN
Enkel op afspraak 

email: 
info@erfgoedeisden.be

Telefoon: 089 760 007

Adres museum
Marie José-straat 3, Maasmechelen
Eekhoorn L transarant

bezoek de eisdense mijnwerkerscité

De oudste Eisdense mijnwerkerswijk, werd door de mijnmaatschappij Limburg-Maas, tussen 1910 en 1928 gebouwd voor haar werknemers. Deze tuinwijk heeft alles van een plagiaat van de 19de eeuwse Britse Garden-City.  Het geheel werd letterlijk op de onbewoonde linkeroever van de Zuid Willemsvaart in de Eisdense heide neergeplant. Men liep met alle mogelijke details letterlijk in het spoor van de Engelse architecten en urbanisten. Het gebogen stratenpatroon, de rijke variatie in de keuze van woningtypen, aanplantingen, parken en plantsoenen, het maakt het allemaal herkenbaar. De imitatie van de cottagestijl bij de woningen en het prestige van de publieke gebouwen zorgde voor de, zij de stille, maar nog steeds aanwezige hiërarchie van het, door de mijnbazen, georganiseerde wonen.

De wijze waarop er door de bewoners, “moest en mocht” gewoond worden, is een ander verhaal, dat dan weer onlosmakelijk verbonden is met de architecturale veelvoud van de hele wijk.

Dit dubbele verhaal wordt in al zijn facetten aan de bezoekers verteld. Door begeleiders die als bewoners van de cité, dit als het ware “van uit de buik” kunnen gidsen. Zij maken op de meest interessante en markante plaatsen tijd voor de uitleg van die straathoek of gebouw.

Een wandeling door de Cité kan naar eigen keuze: 1u.30 u. of  2 u.(een uitvoerigere versie) in beslag nemen

Eekhoorn R transarant

Pakket op maat

Dergelijke belevenissen kunnen ook in een ruimer pakket aangevraagd worden. Na een rondrit door de Tuinwijk, per fiets of autocar, kan de afsluiting plaatsvinden in de mijnwerkerswoning met een belevenisproject.

Deelname in de kosten

1 Euro per leerling
Reservatie en info:
v.z.w. Stichting Erfgoed Eisden: tel.  089 760 007

Eekhoorn L transarant

Geschiedenis van de tuinwijk

Garden City als model

Sir Ebenezer Howard - Garden CityWat is Garden city?

Misschien verwacht je het niet, maar deze Sir Ebenezer Howard  uit Engeland heeft in grote mate een invloed gehad op het uiterlijk van onze Tuinwijk in Eisden. Op het einde van de 18de eeuw heeft hij het “Garden City” model bedacht. In die tijden verstikten de opkomende en vervuilende zware industrie het leven in de steden. Zijn Garden City model moest hiervoor een oplossing bieden. Dit tuin-stadmodel zou het leven op het platteland combineren met het stadsleven en de industrie met zijn arbeiders uit de steden lokken. Eigenlijk kun je ook stellen dat hij tegelijk de industriezones zoals we die nu kennen bedacht heeft.

Maar Garden City is meer dan het scheiden van werk en wonen. Het wonen zou ook een andere invulling krijgen. Niet meer de rijtjes huizen zoals in de steden maar de woningen kregen een plattelandsstijl (Cottage stijl) met een tuin. De bewoners moesten hun eigen groenten, kippen enz kunnen houden en daarmee ook gezonder leven. Gezonde werknemers kunnen immers ook beter presteren in de fabrieken. De tuin-stad moest ook in de behoeften kunnen voorzien die in de steden te vinden was. Zoals winkels, bakkers, slagers, postkantoor, station, tram enz. Alles moest binnen loopafstand bereikbaar zijn ook de weg naar het werk.

Ook kenmerkend is het stratenplan. Alle straten hadden een gebogen vorm behalve enkele verbindingswegen. Bij het begin van een straat mocht je het einde van de straat niet zien. Straten moest eruitzien als lanen met bomen aan weerszijde. Dus veel groen. Eigenlijk was hij zijn tijd ver vooruit want dezelfde argumenten hoor je nu met de opwarming van de aarde.

Het stadje Welwyn Garden City, in Hertfordshire in het oosten van England , is hier een voorbeeld van. Als je de foto’s hieronder bekijkt dan herken je zeker elementen van onze tuinwijk.

De mijndirectie wist bij de planning van de kolenmijn in Eisden dat ze in de omgeving weinig en zeker geen ervaren  arbeiders zou vinden. Dus moesten arbeidskrachten van elders aangetrokken worden. Daarom moesten er ook aantrekkelijke woningen gebouwd worden om geschikte werknemers (vooral uit de Waalse en Noord Franse industrie) naar hier te lokken en te binden. Ze kozen daarom ook voor het Engelse Garden City model dat in die tijd zijn opgang kende. 

Dat ze in hun opzet geslaagd zijn kun je in de onderstaande voor/na afbeelding zelf beoordelen. Deze foto’s zijn genomen vanaf een schachtbok met het zicht naar de tuinwijk.  Op de voorgrond is het oude magazijn  van de mijn te zien (nu kunstacademie). In de achtergrond van de “VROEGER”-foto zijn de eerste tuinwijk huizen te zien. De oude foto moet ergens rond 1913 getrokken zijn. De nu-foto is in sept 2020 getrokken. Door de groene oase zijn er nog nauwelijks woningen te zien. Een toonvoorbeeld van een Garden City.

Vergelijking  ca. 1913 en  nu 2020

Eekhoorn R transarant

De tuinwijk is opgebouwd tussen 1911 en 1937

Eekhoorn R transarant

Fotogalerij van de Tuinwijk

In deze galerij  zullen nog meer afbeeldingen en video’s van de tuinwijk verschijnen.

TUINWIJK Meer lezen »

leren en spelen
zoals toen

Eekhoorn R transarant
RESERVERINGEN
Enkel op afspraak 

email: 
info@erfgoedeisden.be

Telefoon: 089 760 007

Adres museum
Marie José-straat 3, Maasmechelen
Eekhoorn R transarant

DE INDELING

Thema Leren - (Benedenverdieping)

Mini klaslokaal anno 1935

Hier kan men plaatsnemen in originele banken die in de jaren ’30 gebruikt werden. Ook de leien plaatjes en griffels waarmee de kinderen leerden schrijven en tekenen ontbreken niet. Aan de muur hangen educatieve plaatjes die gebruikt werden in de godsdienstles, aardrijkskunde, geschiedenis. Ter inzage vind je er ook authentieke boeken en andere educatieve documenten uit die tijd.

Vergelijk het met deze authentieke foto van een typische lagere school klas  (ca 1955). Let ook op de houding, alle kinderen zitten met gekruiste armen.

Neem hieronder zelf plaats in ons klaslokaaltje. Het is een 360° foto  je kan dus in alle richtingen rondkijken vanuit je zitbank. Gebruik de muis cursor of  u uw vinger op een Tablet of smartfoon.

Didactische hulpmiddelen

Bij gebrek aan elektronica moest in die tijd gebruik gemaakt worden van fysieke hulpmiddelen bij verschillende leerstoffen.  Visuele ondersteuning werd behulp van grote prenten, landkaarten en beelden gegeven.

Huiswerk maken

Schoonschrift stond toen nog hoog bij de leerdoelen.

Eekhoorn L transarant

Thema Spelen - (Bovenverdieping)

Herken de spellen van vroeger

Hier moet jong en oud de spellen (ca 80)  op het schilderij van Breughel herkennen en dan de naam van het spel op een (magnetische) strip  zoeken  en deze bij het herkende spel op het grote bord van Breughel  plakken. Neem er de tijd voor want Breughel heeft zich bij dit schilderij laten gaan.

Wat bracht de Sint vroeger ?

Toon het afkomstland en de weg van grootouders

Speel de spellen van vroeger

Een collectie gezelschap spellen en speelgoed

In dit gedeelte kunnen kinderen en ook volwassenen (waarom niet?) zich op oude en (vergeten?) spellen eens uitleven. Voor de kinderen: dit zijn grote houten spellen (soort apps zonder tablet) die je met vriendjes samen kan spelen.

Bekijk hoe kinderen anno 1940 speelden

YouTube: Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid 

Leren & Spelen Meer lezen »

ons tijdschrift

… Men mag de geschiedenis met een grote of kleine “G” lezen, het heemkunde of folklore noemen en het industrieel erfgoed erbij betrekken. Het besef dat er iets moet ondernomen worden om verhalen, beelden, voorwerpen of beschrijvingen te bewaren voor definitief verlies, staat als een streefdoel voorop.

… Dit driemaandelijks tijdschrift is een van de pogingen om momenten uit de oude geschiedenis van het dorp en de jonge historie van de cité, vast te houden en te verspreiden.”
J. Kohlbacher

Sinds 1984 nog steeds dezelfde prijs!

 

Ondanks alle berichten over de verminderde koopkracht, uit de pan swingende prijzen en andere inflatietonen in de media, bleven onze abonnementsprijzen sinds 1984 onveranderd. En we houden dit uiteraard ook nog zo tijdens de komende jaren.
Ons tijdschrift nam niet alleen in omvang toe. We startten destijds met 24 pagina’s om over 32 naar 48 bladzijden en meer te gaan. En op geregelde tijdstippen ontvingen onze abonnees ook nog de boeken als themanummer in hun lopende jaargangen.
En dit allemaal voor:

7,50 € voor een abonnement binnen Maasmechelen

10 € voor verzendingen buiten Maasmechelen
12,50 € voor een steunabonnement

25 € voor ereleden 


Dank dat U deel wilt uitmaken van onze grote lezersgroep.

 

Eekhoorn R transarant
Ontwerp en vormgeving omslag
Pollie Gregoor
Lay-out

Robert Szostek (Roosje Chini voorheen)
Foto’s en fotoreproducties
Flor Vanloffeld, Ulli Kohlbacher, Jackie Martens, Pierre Kelleners, Sacha Sochacki, Robert Szostek 

 

Redactie
Paul Nicoulaan 24
3630 Eisden
Tel. 089 – 76 45 75
e-mail: Jan Kohlbacher

Bekijk de allereerste uitgave hieronder in gedigitaliseerde versie.

Klik op deze link: Eisden jaargang 1 nummer 1

Eekhoorn L transarant

Naar het Archief van de inhoudsopgave van alle verschenen uitgaves

Tijdschrift Eisden Meer lezen »

Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.