Een programmaonderdeel van dit parochiefeest zal jullie zeker bijzonder interesseren: ” Honderd jaar cité in duizend beelden”.
Want 100 jaar geleden startte de bouw van de eerste woningen van de cité. De onbewoonde heide, de eerste bouwwerf van de cité en de koolmijn, zijn onze eerste beelden. En dan wordt het hele verhaal van foto naar foto, van beeld tot beeld, verteld. Van de noodkerk tot de bouw van de Sint Barbarakerk, van de bekisting van schachtbok 1 tot de aanleg van de Kiezelkuil…. En deze eerder zakelijke zwart-wit beelden krijgen bijzondere kleuren door de beelden van mensen, schoolfoto’s, mijnwerkers, citébewoners, feestende mensen en treurende groepen, voetballers, de migrantenverenigingen en hun bijzondere feesten… Kortom een letterlijk en figuurlijk “beeldrijke geschiedenis” van de cité die in 2011 het feit mag vieren dat in 1911 de eerste familie een citéwoning betrok… Voor het eerst worden deze beelden zo vertoond. Dus … echt een première om niet te missen.
Voor deze doorlopende projectie kan iedereen gratis terecht in de feestzaal Casino op zondag 23 augustus, vanaf 14 uur
De leden van de Stichting Erfgoed Eisden staan ook dit jaar weer in voor de organisatie van de OPEN MONUMENTENDAG in Maasmechelen. Met vier monumenten komen zij op ZONDAG 14 SEPTEMBER tussen 10 en 18 uur tegemoet aan het jaarthema “Gebouwen van de 20ste eeuw”. Elk uur kan men met een gids van de Stichting Erfgoed Eisden volgende gebouwen bezoeken : het H. Hart Instituut, het Museum van de Mijnwerkerswoning, de Gemeentelijke Kunstacademie en de Sint Barbarakerk. (Let op : dit laatste monument is pas vanaf 13 u. toegankelijk)
“WAT ZOU INDIEN…?” Ook dit jaar weer heeft onze stichting, naast het programma van de Open Monumentendag, een aparte activiteit : nl. de tentoonstelling “Wat zou indien…?” in de gemeentelijke kunstacademie, het oudste gebouw op de voormalige mijnsite.
Deze tentoonstelling belicht gebouwen die tussen 1920 en 1950 door de mijnmaatschappij Limburg Maas gepland werden. De architecten in dienst van bouwheer Evence Coppée ontwierpen sportcomplexen, kerken, pleinen, zwembaden en andere gebouwen voor publieke functies. Gebouwen die enerzijds moesten bijdragen tot het prestige van de mijnmaatschappij en die anderzijds voor een betere levenskwaliteit in de cité’s moesten zorgen. Op deze manier wilde men arbeiders, bedienden en ingenieurs, ieder met zijn ervaring en arbeidsinzet, sterker aan het bedrijf binden. Sommige gebouwen bleven in de ruwbouw steken, andere werden nooit gebouwd, omwille van politieke en economische oorzaken zoals de oorlogen, de beruchte kolencrisissen, e.d. Aan de hand van prachtige tekeningen in vogelperspectief, plannen en maquettes uit het archief van de Stichting Erfgoed Eisden wordt een verrassend overzicht samengesteld van een bouwkundig patrimonium zoals het nooit te zien was.
Actuele problematiek !
De tentoonstelling maakt zelfs rechtstreekse verbanden met de Maasmechelse actualiteit zichtbaar.
Eerst is er de gecontesteerde sluiting van het openluchtzwembad. Gepland en gebouwd door de mijnmaatschappij bleef het in de ruwbouwfase steken. Later werd de gemeente Eisden eigenaar van de binnen- en buitenbaden, kinder- en peuterbaden die in ruwbeton onafgewerkt waren blijven liggen. Na sloop van een groot gedeelte bleven enkel het buitenbad en het kinderbad behouden. Het geheel werd afgewerkt en was tot deze zomer het openluchtzwembad van de gemeente Maasmechelen. Hoe het oorspronkelijke plan er uitzag, welke enorme accommodatie voorzien werd enz. wordt op deze tentoonstelling duidelijk.
Ook het enige publieke gebouw dat na de Tweede Wereldoorlog in de cité gebouwd werd, “de Regie “, staat nu weer ter discussie. Eminente deskundigen, waaronder professor André Loeckx, hoofd van het departement architectuur van de Leuvense Universiteit, pleitten in diverse studies voor het behoud van dit gebouw met een nieuwe publieke functie. Vandaag dreigt de sloop… De citébevolking hangt echter emotioneel sterk aan dit gebouw. Het was hun “gemeentehuis”. Op dit moment huist de jeugdvereniging “Chiro”er nog. Hoe dit gebouw er had moeten uitzien, indien men het had afgewerkt, wordt op deze tentoonstelling eveneens duidelijk.
Jean Van De Beek heeft dit jaar, na meer dan 25 jaar trouwe dienst, zijn Pèèrdskeutele Pier attributen aan ons teruggegeven. Wij hebben hem voor deze historische rol op As-woensdag in Eisden-dorp met een mooie, door Polly en Roosje ontworpen, oorkonde bedankt en met enkele leuke orchideeën onze erkentelijkheid uitgedrukt.
Overhandiging oorkonde Detail oorkonde
2 Welkom voor de nieuwe opvolger …
We moesten dus op zoek naar een vervanger. Onze keuze viel op Herman Fraussen maar helaas heeft hij in laatste instantie moeten afhaken wegens een medische onzekerheid die pas dinsdagavond zijn uitkomst zal kennen. Daarom heeft hij voor dit jaar gepast.
Gelukkig hadden we een tweede vervanger achter de hand in de persoon van Marc Smeets, secretaris van onze cultuurraad.
Bij deze herhaalt de Stichting Erfgoed Eisden nogmaals haar uitnodiging aan allen om aanstaande woensdag 18 februari, Aswoensdag dus, na de H Mis van 14 u bij het verlaten van de Sint Willebrorduskerk van Eisden, een krentenbol oftewel Pèèrdskeutel van Pier in ontvangst te nemen bij het vertoon van uw assenkruisje op uw voorhoofd zoals deze mooie traditie, sinds verleden jaar erkend als immaterieel erfgoed, het voorschrijft.
EISDEN- Tweeënveertig jaar geleden, meer bepaald op 28 december 1983, stichtte een groepje Eisdenaren de Geschied- en Heemkundige Kring Eisden, in 1998 uitgegroeid tot de huidige Stichting Erfgoed Eisden en de Vrienden van het Museum van de Mijnwerkerswoning.
Gestart in de “vestiaire” van de Casinofeestzaal met : Voorzitter Jan Kohlbacher, ondervoorzitter Flor Vanloffeld, secretaris Lots Decsi, penningmeester Henri Notrdame; archivaris Jos Miscoria en bestuursleden Johan Kusters, Sabine Palumbo, Dries Janssen, André Pictoel, Pollie Gregoor, Pierre Janssen, Ulli Kohlbacher en Benny Mazur.
Een groepje dat toen met voorspellingen als ” dat houden jullie geen vijf jaar vol” eraan wilde beginnen.
Drie maanden later verscheen het eerste nummer van ons driemaandelijks tijdschrift “Eisden” toen nog met de ondertitel ” Van Scheetskoel tot Zandberg” dat ook evenmin een lang leven voorspeld werd. Vooral omdat we gestart zijn met een tijdschrift dat vanaf het eerste nummer van de persen van een professionele drukker rolde.
Bekijk het onderstaande filmpje, ter gelegenheid van deze verjaardag gemaakt. (Deels met AI)
OP 4 DECEMBER 2025 ZAL ZOALS JAARLIJKS DE VIERING DOORGAAN
Het programma ziet er als volgt uit:
Om 10 uur Een heilige misviering ter nagedachtenis van de patroonheilige van de gevaarlijke beroepen.gevolgd door de bloemenhulde (met klaroenblazer) aan het monument van de putmannen; we sluiten af met de traditionele receptie in het Casino. Jullie zijn uiteraard allen van harte welkom, evenals jullie familie, vrienden en kennissen.
Op maandag 20 okt 2025, vroeg in de ochtend, zijn een aantal Limburgse notabelen, de pers en vertegen-woordigers van diverse natuur- of erfgoed gerelateerde verenigingen uitgenodigd in het huidige visitor center van het Nationaal Park dat zich, in de spreek-woordelijke schaduw, van de westelijke schachtbok bevindt. Precies voor deze schachtbok was dit ontbijt-evenement gepland, om de eerste-steenlegging te organiseren voor een ombouw, die dit erfgoed zal transformeren naar een nieuw bezoekers-centrum voor het Nationale Park.
In een aantal speeches vooraf, is het ontstaan en het doel van dit project toegelicht. Uiteindelijk In juni 2021 werden de plannen voor het eerst voorgesteld. LRM (Limburg Sterk Merk) voorzag 2,4 miljoen euro voor de ombouw.
vlnr. gouverneur Lantmeeters,Johan Van den Bosch, projectleider Nationaal Park Hoge Kempen, Raf Terwingen, burgemeester maasmechelen, Jo Brouns, minister v. landbouw en omgeving, gedeputeerde Laura Olaerts en Ignace Schop, directeur Regionaal Landschap Hoge Kempen & Maasland.
Maar in 2024 bleek dat er 1,2 miljoen extra nodig was. Agentschap Natuur en Bos voorzag 600 duizend euro extra. Maar voor de resterende helft van de 1,2 miljoen was het spannend afwachten. Uiteindelijk werd die 2de helft door Limburg Sterk Merk bijgepast. Volgens Minister Brouns wordt hiermee een toegevoegde waarde voor de vrijetijdseconomie gecreëerd.
Veel aandacht en smartphones aan de achterwand van de ontvangstruimte voor de prachtige LEGO-maquette van de huidige schachtbok (een creatie van het Lego museum Railway Bricks, Sint-Pietersstraat 87, Leut) terwijl rechts daarvan verborgen onder een zeil, de maquette van de toekomstige schachtbok opgesteld stond.
De symbolische 1ste steenlegging
Door op de LEGO maquette een Lego figuurtje te plaatsen symboliseerden elke initiatiefnemer van het project de eerstesteenlegging en daarmee de start van de fysieke ombouw.
De LEGO-maquette met bovenop de LEGO-figuurtjes
Na deze symboliek kwam het moment om de toekomstige maquette te onthullen door het zeil te verwijderen.
De witte kleur is enkel toegepast voor deze maquette. (niet voor de fysieke bouw)
Jan Keymis, Zaakvoerder,Projectarchitect van Hippo architectenbv die, nota bene, dicht bij deze mijnschachten opgegroeid is, gaf trots uitleg bij de maquette. De belangrijkste elementen zijn:
“Op de begane grond komen een onthaalruimte, een shop en een cafetaria. De bovenverdiepingen bieden plaats aan vergaderzalen, exporuimtes en educatieve installaties vertelt Ignace Schops, directeur van Regionaal landschap Kempen en Maasland. ‘Blikvanger wordt de uitkijk op de verschillende platforms.
De vijf platforms, met eigen uitkijkpunten, kunnen bereikt worden met een panoramische glazen lift. Als je geen hoogtevrees hebt, kun je met een trap naar het hoogste platform om te genieten van de panoramische vergezichten.
Met een uitwaai moment buiten, kon men met de pers praten, of even naar de schacht wandelen en daarna nog even langs het ontbijt buffet voor een hapje en drankje.
Het hele projectteam op een rij.
Een nabeschouwing
De twee schachtbokken zijn ongetwijfeld de belangrijkste getuigen van ons mijnverleden. Maar door de geplande ombouw van de westelijke schachtbok, behouden we enerzijds een historische functie van dit gebouw, nl. een toegang te zijn.
Daar waar het in het in verleden toegang heeft verschaft naar een stoffige en ongezonde werkomgeving in de ondergrond, zal het in de toekomst weer toegang verschaffen, maar nu naar een gezonde vrijetijdsbeleving op de bovengrond, de prachtige natuur die ze lokaal mede gevormd heeft “Het Nationale park hoge Kempen”.
KLGOG – Koninklijk Limburgs Geschied en Oudheidkundig Genootschap
Als onderdeel van een symposium is tijdens een excursie door een groep bezoekers, leden van het Limburgs Geschied Oudheidkundig Genootschap NLimburg, op 7 juni 2025, met ca. 40 personen, een bezoek gebracht aan ons museum, kerk en cité. De cité is met een bustour, gegids door Jan Kohlbacher afgewerkt. Verder hebben meerdere gidsen van de stichting het gezelschap begeleid.
Wat is het Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (KLGOG)?: Het werd opgericht in 1851 in Tongeren. Het lag onder andere aan de oorsprong van de oprichting van het standbeeld van Ambiorix (vandaar de titelafbeelding in de aankondigingspagina) en in de jaren 1950 van de oprichting van het Gallo-Romeins Museum en het Moerenpoortmuseum. Het KLGOG geeft ook jaarlijks publicaties uit, beheert een erfgoedbibliotheek, organiseert congressen en onderhoudt een voortdurende wetenschappelijke werking. Verschillende vrijwilligers en werkgroepen zijn actief bezig over verschillende thema’s.
Woensdag a.s., 4 december 2024, vieren we naar jaarlijkse gewoonte het Sint-Barbarafeest, ter nagedachtenis van de patroonheilige van de gevaarlijke beroepen (mijnwerkers, brandweermannen, tunnelbouwers).
De mis begint om 1Ou, gevolgd door de bloemenhulde aan het monument van de putmannen; we sluiten af met de traditionele receptie in het Casino.
Jullie zijn uiteraard allen van harte welkom, evenals jullie familie, vrienden en kennissen.
Een nieuwe troef voor het wandel- en fietstoerisme.
Ongeveer 1 jaar na de afbraak van de bouwvallige bijgebouwtjes bij het voormalige stationsgebouw in Eisden zijn op vrijdag 20 sept 2024 2 nieuwe trekkershutten officieel geopend. Deze gebouwtjes zijn in de stijl van de oorspronkelijke nutsgebouwtjes aan het station volledig opgebouwd en omgevormd tot trekkershutten.
Na de sluiting van de mijn, eind jaren ’80, werd het station nog gebruikt voor wekelijkse pendel treinritjes en spoorfietsen tussen het station van As en Eisden. (bekijk een filmpje hierover) Sluit de filmpagina om terug te keren. (klik op het bovenste kruisje) Omdat de spoorlijn niet onderhouden werd was het, na enkele jaren, niet meer veilig voor deze toeristische activiteiten. In ca 2012 zijn deze activiteiten gestopt. Het (oorspronkelijk houten) stationsgebouw, werd na een hevige brand in 1985 in steen heropgebouwd en opende in 1987 als “Café de Statie”. Het werd zeer populair als fiets- en wandelstop, maar ook voor de lokale bevolking. De bijgebouwtjes werden sinds de mijnsluiting niet meer onderhouden met als gevolg dat ze totaal bouwvallig werden.
In 2019 werden grote delen van het zogenaamde kolenspoor en aanhorigheden, waaronder ook de 2 nutsgebouwen van het voormalige station door de Provincie Limburg aangekocht. De bijgebouwen werden in erfpacht gegeven aan het Regionaal Landschap Kempen en Maasland vzw. Het doel was de bijgebouwen in hun oorspronkelijke terug op te bouwen en te herbestemmen. Als je naar de afbeelding hierboven kijken, kunnen we stellen dat dit doel zeer goed gelukt is. De keuze van het Regionaal Landschap Kempen en Maasland vzw om er trekkershutten van te maken past perfect in de filosofie van het provinciale Kolenspoor-project volgens Bert Lambrechts, gedeputeerde provincie Limburg, tevens voorzitter van het Regionaal Landschap Kempen en Maasland vzw.
Back to basics
Een ’trekkershut’ is een eenvoudige verblijfsaccomodatie met alles wat nodig is voor een comfortabel verblijf voor de avontuurlijke wandelaar of fietser.
In elke trekkershut zijn 4 slaapplaatsen, een toilet, douche ruimte en een kleine kookhoek voorzien. Daarmee is er een overnachtingscapaciteit van acht personen langsheen het Limburgse fietsroutenetwerk en de National Park Trail gecreëerd. Voor de exploitatie van deze hutten wordt samengewerkt met de uitbaters van ‘Café de Statie.
De trekkershutten kunnen geboekt worden vanaf 1 oktober en open van 1 maart tot 1 december voor 120 euro/nacht, via het Nationaal Park Hoge Kempen.
Ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van de bevrijding in september 1944, verschijnt de 3de editie van de 41ste jaargang van het Tijdschrift EISDEN volledig in het teken van de 2de wereld oorlog.
Het tijdschrift Eisden besteedt het derde nummer van de lopende, 41ste jaargang volledig aan Eisden in de Tweede Wereldoorlog.
60 pagina’s, 60 verhalen, 60 foto’s, 60 oorlogsfeiten die rechtstreekse gevolgen hadden voor de Eisdenaren.
Extra info
Deze editie is een uitzonderlijke prestaties van Jan Kohlbacher. Ik kan het vertellen want ik heb het van nabij meegemaakt. Op minder dan 4 maanden heeft Jan dit voor mekaar gekregen, het idee, de tekst, de foto’s samengebracht tot een waardevolle bijdrage aan de geschiedschrijving van Eisden. (Dit terwijl hij aan het revalideren was van een zware operatie.) Mis de opportuniteit niet om dit boekje in huis te halen.
Robert Szostek, SEE medewerker
Grote oorlogsfeiten met blijvende impact op het gewone, dagelijkse leven: van het verkeerde doelwit dat de Duitse Luftwaffe op 10 mei 1940 in de Eisdense tuinwijk aanviel, over de inval van Nazi-Duitsland in de Sovjetunie en de komst van de Russische krijgsgevangenen naar de Eisdense koolmijn, tot de bevrijding van de Cité en het Dorp.
De grote historische lijnen doorweven met verhalen van menselijk leed en verzet.
De abonnees van het tijdschrift Eisden ontvangen dit themanummer als derde nummer van de lopende jaargang.
Voor niet-abonnees kost dit nummer 10 Euro – 12 Euro voor verzending per post
Naar aanleiding van het bezoek van enkele leden van ons stichting naar de tentoonstelling “bez tytulu/untitled” ter ere van Paul in de Galeria Biala in Lublin (Pl), deze terugblik naar een getalenteerde Maasmechelse kunstenaar en tevens gewaardeerd lid van onze Stichting.
Paul Sochacki (geb. 1956 in (toen nog) Mechelen a/d Maas) studeerde fotografie en grafische vormgeving aan het Stedelijk Hoger Instituut voor Visuele Communicatie en Vormgeving te Genk. Hij was docent Beeldanalyse en Studie van de Beeldelementen in Luca / School of Arts, Campus C-Mine Genk en exposeerde sinds 1978 op talloze plaatsen in binnen- en buitenland.
Zijn werk is o.a. terug te vinden in het Fotografie Museum te Antwerpen en Provinciehuis Limburg. Werk in situ maakte hij voor de kunstcollectie van het Vlaams Parlement zie de wand in de Permeke-zaal van het Vlaams Parlement hieronder.
Maar ook in het Troubleyn/Laboratorium, een ruimte gewijd aan artistieke creatie en experiment, opgericht door Jan Fabre te Antwerpen vind je werk van Paul. Als beeldend kunstenaar situeerde het werk en de inhoud van Paul Sochacki zich vooral in het grensgebied tussen fotografie en schilderkunst. Hij oogstte successen in binnen- en buitenland. In talrijke steden werden werken van Paul tentoongesteld
Maar ook als gewaardeerd medewerker van onze Stichting Erfgoed Eisden en Tuinwijk2020 heeft hij talrijke objecten, evenementen en het uiterlijk van onze Tuinwijk vormgegeven.
Op het kerkhof of moeten we kerkhofpark zeggen? van Eisden-Cité hangt werk van Paul in een van de kamers van het ‘dodenhuisje’. Het is een stiltekamer geworden waar men wordt uitgenodigd om te bezinnen.
De werken symboliseren het leven en de dood en zijn een geschenk van de familie. Een toepasselijkere plaats konden zijn vrouw Mieke, zoon Sacha, en kleindochter Isolde zich niet wensen.
De officiële overdracht van de schenking en de onthulling van het kunstwerk van Paul Sochacki vond plaats aan de bezinning ruimte van het kerkhof gebouwtje op het parkkerkhof in de Tuinwijk van Eisden op 4 februari 2024. De bezinning ruimte is vrij toegankelijk voor iedere bezoeker van het kerkhof.
Officiële onthulling van het kunstwerk van Paul Sochacki op 4 feb 2024
Tentoonstelling in de “Galeria Biała” in Lublin Polen
Van 17 mei tot 15 augustus 2024 is ter ere van zijn persoon en werk er postuum een tentoonstelling ingericht in de Poolse stad Lublin. Een delegatie van onze medewerkers, familie en/of vrienden hebben Mieke Dus begeleid naar Polen om Paul te gedenken en deze tentoonstelling te bezoeken. Het is een grote tentoonstelling geworden die over vier zalen verspreidt is. De titel van de tentoonstelling is ‘bez tytylu/untitled’ (betekent ‘zonder Titel’). Het is een hommage aan de overleden kunstenaar.
In de gang van die galerij, een voormalig oud klooster, worden de werken van kunstenaars vereeuwigd door kunstenaar Mariusz Tarkawian. Hij is ons bekend van de tekeningen die verspreid in de Cité van Eisden staan.
De band met het Poolse Lublin komt doordat zijn broer, Roger Sochacki, er indertijd studeerde aan de Marie Curie-Sklodowska universiteit in Lublin. Paul wilde heel graag zijn kunstwerken tonen aan een Pools publiek. Dat was in het begin van de 80-er jaren. Sindsdien heeft hij er op regelmatige basis tentoongesteld.
Zijn kunst sprak (en spreekt) het Poolse publiek erg aan. Er was en is altijd veel belangstelling als hij tentoonstelt in de Galeria Biala (Witte Galerij) in Lublin.
In 2024 is het de laatste keer dat hij er zijn werken uit de beginperiode van zijn kunstenaarschap tentoonstelt. (van 17 mei tot 15 augustus 2024).
Voor meer informatie en inhoud van de tentoonstelling kan je via de onderstaande link rechtstreeks op de website van “Galeria Biała” terechtkomen. Daar is een publicatie met uitgebreide informatie. Als je naar beneden scrolt, kun je twee video reportages bekijken, één over het bezoek van onze leden en de andere is een trailer over de tentoonstelling. Helemaal onderaan vind je nog een uitgebreide fotogalerij over de tentoongestelde werken van Paul.
Veel kijkplezier! Sluit de tentoonstelling tab bovenaan om terug te keren naar deze website.
Op 24 juni 1934 werd plechtig de eerste steen gelegd van de Sint Barbarakerk in de Tuinwijk van Eisden Cité. (klik hier voor meer info en foto’s hierover.) Ter gelegenheid van de 90ste verjaardag van deze historische dag wordt op 23 juni om 15 uur een klassiek concert georganiseerd met o.a. sopraan Erica Fronczyk & La Terza Bellezza
Het hele programma ziet er als volgt uit:
Programma van het concert op zondag 23 juni ’24 in de St.Barbarakerk te EISDEN Maasmechelen Aanvang : 15u
Lascia ch’io pianga uit “Rinaldo “van G.F.Händel (sopraan)
Amarilli, lied van G.Caccini (tenor)
Méditation uit “Thaïs” van J.Massenet (viool)
Drie Vlaamse liederen van René Peeters (sopraan)
Aan een kindeken (tekst Alice Nahon)
Ave Maria
Marialied
Nocturne in Des op 27 nr.2 van Fr.Chopin (piano)
a) Io son l’umile ancella uit “Adriana Lecouvreur” Fr.Cilea (sopraan) b) Il Lamento di Federico uit ” l’Arlésiana “ van Fr.Cilea (tenor)
O mio babbino caro uit “Gianni Schicchi “van G.Puccini (sopraan)
Dein ist mein ganzes Herz uit” Das Land des Lächelns” van Fr.Léhar (tenor)
Mein Liebeslied muss ein Walzer sein van R.Stolz (sopraan)
Lippen Schweigen uit “Die Lustige Witwe “van Fr.Léhar (duet)
Czardas van V. Monti (viool)
Meine Lippen sie Küssen so heiss uit “Giuditta” van Fr.Léhar (sopraan)
Torna a Surriento , Napolitaans lied van E.De Curtis (tenor)
Libiamo uit “La Traviata”van G.Verdi (duet)
Jan Kohlbacher toelichting: Met twee stevige Eisdense Cité-accenten in dit programma. et sopraan Erica Fronczyk. Zij woonde met haar ouders Edwin Fronczyk en Elli Nawrocki in de Cité. Haar grootouders woonden in de nabijheid van de Sint Barbarakerk in de Paul Lambertlaan. En een even klassiek als bekend programma, met als bijzonderheid de drie liederen van componist René Peeters. Hij was muziekleraar aan de Maasmechelse muziekacademie en organist van de Sint Barbarakerk. René Peeters was ook de eerste Belgische kunstenaar die in 1959 de befaamde Nederlandse Visser-Neerlandia cultuurprijs werd toegekend.
Toegangskaart € 12
Er zijn nog gratis kaarten beschikbaar, mis deze gelegenheid niet dat zou jammer zijn. Bel naar Rik Cops 089 760 007.
Verkrijgbaar:
bij bestuursleden van Tuinwijk2020 en de Stichting Erfgoed Eisden
betaling van het passende bedrag via BE07 7370 3911 2766 van Tuinwijk2020 met vermelding van het aantal personen. De kaarten zijn dan beschikbaar aan de kassa.
aan de dagkassa.
Wie is Erica Fronczyk
Erica Fronczyk is een getalenteerde sopraan. Ze studeerde notenleer, solozang, dictie en voordracht, kamermuziek en klassieke gitaar aan de muziekacademie van Maasmechelen en het Koninklijk Conservatorium te Brussel1. Ze heeft haar masterclass zang behaald bij Ray mc Dermit (Metropolitan New York) en Boltizar Keonch (zangdocent aan het conservatorium Maastricht en verbonden aan de Staatsopera Budapest)1. Haar repertoire varieert van opera’s en operettes tot musicals waaronder Puccini, Verdi, Bizet, Lehar, Stolz maar ook Handel, Mozart en Schubert1. Ze heeft ook opgetreden in de musical “The Sound of Music” op 19 september 1995.
Bekijk eerst een korte trailer van deze film (om de smaak te pakken te krijgen).
1901 was een zeer bijzonder jaar voor de Limburgse Kempen. In augustus van dat jaar ontdekte men, onder leiding van André Dumont de eerste steenkolen in As op 541m diepte. De jaren die daarop volgden zouden Limburg totaal veranderen door de stormachtige exploitatie van het zwarte goud. Maar aan de oevers van de Maas veranderde dit voor de bewoners nauwelijks iets. Dit gelde ook voor het idyllische Leut. Alhoewel ze wel raar opgekeken moeten hebben toen er in de velden rond Mazenhoven plots een boortoren opdook. Het was één van de13 proefboringen rond Eisden voor de bepaling van de ligging van de concessie kolenmijn Limburg Maas.
Er moet daar in de velden bij Mazenhoven nog een markering steen liggen als stille getuige.
In tegenstelling tot het hoofdzakelijk dorre heide landschap in de Kempen, was er door de frequente overstromingen van de Maas een zeer vruchtbare grondgebied aan de oevers ontstaan. De Maaskant was hierdoor bij uitstek een redelijk welstellend landbouwgebied. Dit was ook zo voor Leut. Maar het boerenleven was in die tijd ook zeer hard werken. En ieder seizoen had zijn uitdagingen en zorgen. Planten, zaaien, ploegen, mesten, dorsen, oogsten enz. en alles was handenarbeid. Ook de belangrijke rol van paarden wordt duidelijk in in deze film. Wie Leut zegt, zegt ook het Kasteel Vilain XIIII. Ook in deze film ontbreekt dit kasteel niet.
Eind jaren ’70 was J.P. Jeurissen, een fervent amateurcineast en tevens inwoner van Leut, op het idee gekomen om het boerenverleden in zijn gemeente te verfilmen. Met de hulp van een grote groep (mannen, vrouwen en kinderen van Leut) als amateur acteurs, heeft hij een historische film gerealiseerd over het leven in Leut in begin van de 19de eeuw. Met een BEAULIEU Super8 camera ( digitale camera bestonden nog niet) is hieruit een getrouwe weergave, op cinéfilm vastgelegd, over het dorpse leven in de Maaskant. Hiervoor heeft hij kosten nog moeite gespaard. Alles moest kloppen kleding, boerderijen, paarden rijtuigen, karren, landbouwtuig enz. De oorspronkelijke cinéfilm duurde 2 uren. Inmiddels is de film gedigitaliseerd en ingekort tot 1 uur.
Uit het oogpunt van de Stichting Erfgoed Eisden hebben we weinig beeldmateriaal over het dorpsleven in de Maaskant. Dit in tegenstelling tot het mijnverleden waarover tienduizenden foto’s in ons archief liggen. Daarom heeft SEE een overeenkomst met de familie Jeurissen die het auteursrecht op deze film heeft, afgesloten. We willen deze unieke film aan een groter publiek vertonen op een groot scherm in het Cultureel Centrum. In het kader van de komende Erfgoeddag met als thema thuis pas deze film. Thuis bij de boeren in Leut. Op woensdag 24 april om 17:00h is het zover. De inkom is GRATIS. Mis deze kans niet.
We leerden de geschiedenis van Vlaanderen met de zeer succesvolle filmserie “Het Verhaal van Vlaanderen” met Tom Waas. Maar Limburg en zeker de Maaskant zat er niet bij. Met deze film kunnen jullie kennismaken met ONZE Vlaamse’ geschiedenis. Die van de Maaskant.
*** Reservatie formulier scroll helemaal naar beneden onder de tekst!
Welkom! Treed binnen en stap in onze teletijdmachine naar het verleden! Ervaar het thuisgevoel van de mijnwerker in deze bijzondere woning. Een gepassioneerde gids leidt je rond en vertelt leuke anekdotes bij elke kamer van het huis. Grijp de kans om meer te weten te komen over deze woonvorm met hun specifieke wooncultuur. Reserveer alvast jouw plekje
Op de hoek van de Marie Joséestraat en de Dopheidestraat in het hart van de oude mijnwerkerscité Eisden-Tuinwijk, vind je het Museum van de mijnwerkerswoning. Het museum is gevestigd in een tweewoonst uit 1925 en neemt je mee naar het leven van de mijnwerkers (kompels) in de jaren ’30. De typische meubels, eigentijds behang, specifieke verf- en schildertechnieken, een krakende radio, souvenirs en een originele stroomverdeler geven je een goed beeld van het dagelijks leven van de mijnwerker.
Vrijdag 8 maart 2024 was het precies 40 jaar geleden, dat deze mijnramp plaatsvond.
Dit evenement vond plaats in het Casino en aan het Monument van de Putmannen aan het Kerkplein in Eisden Tuinwijk.
Reportage van de herdenking
De indrukwekkende opkomst toont aan dat deze mijnramp nog vele mensen beroert.
40 jarige Herdenking ceremony op 08 maart 2024
Op initiatief van de MijnwerkersBrankardiers en de Stichting Erfgoed Eisden in samenwerking met Tuinwijk 2020, de Turkse Gemeenschap en ECRU is de mijnramp in de kolenmijn van Eisden van 8 maart 1984, herdacht.
Toespraken
De ceremonie werd geleid door Ludo Coenen en startte met een aantal voordrachten.
1. Michel Meulemans Voorzitter Stichting Erfgoed Eisden
Samenvatting: Michel nam de toehoorders mee naar die rampzalige 8ste maart in 1984. Hij schetste chronologisch het verloop van die dag. Op 8 maart 1984 rond 16:00 uur stierven 7 mijnwerkers op 700 meter diepte in de mijn ,Vier Turkse, één Italiaanse en één Belgische samen met hun Belgische ploegbaas, De oorzaak was een ontploffing van het gevreesde mijngas. Doordat zich ter hoogte van hun werkplek teveel mijngas kon ophopen, veroorzaakte een kleine vonk een dodelijke explosie. Vijf mijnwerkers overleefden de explosie niet, ze waren op slag dood. Naast explosief, is mijngas ook zeer giftig. Doordat het lichter is als zuurstof, verdrijft het de zuurstof naar de beneden en stijgt het mijngas naar een hoger gelegen gedeelte. De pijlers in onze kolenlagen hebben een helling van 20°. Vandaar dat er daar ook 2 mijnwerkers verstikt zijn aan de kop van de pijler. Doordat één mijnwerker(Gaston) door de explosie tegen de grond werd geslingerd en daar een tijd bewusteloos bleef liggen heeft hij de ramp overleefd. Op de bodem waar hij lag was er immers nog zuurstof en kon hij nog ademen. In het onderstaand TVL filmpje kun je zijn getuigenis beluisteren.
2. Sabine Thijs Dochter van de dichter:
Jan Van AMSTERDAM
JOUW KOLEN
Ik weet niet, zwarte kameraad, Hoe jij je wagens kolen wint. Ik weet niet, ondergrondsche maat, Hoe jij je weg benejen vindt. Ik weet alleen, en daar komt het op aan, Jouw kolen vormen mijn bestaan.
Toen voor het eerst op de fabriek, De ketel stoom ging maken. Toen leek de stoomfluit op muziek, Die schalde van de daken. Jouw kolen hebben dat gedaan. Jouw kolen vormen ons bestaan.
En als de schepen weer gaan varen, Het roest weer van de pijpen gaat, De schuit zijn kop zet in de haven, Dan is dat jouw werk, kameraad. De haven kan weer draaien gaan, Jouw kolen vormen ons bestaan
Ik heb als kerel soms gegriend, Toen mijn kindren vergingen van kou. Jij hebt aan mijn peuters de hemel verdiend En jij stal het hart van mijn vrouw Jouw kolen kommen nu weer aan, Jouw kolen vormen ons bestaan
Nou ik van jou lees in de krant Met al die nullen en die tonnen Nou weet ik, dat er in ons land Aan onze toekomst is begonnen Jij laat ons niet ten onder gaan Jouw kolen vormen ons bestaan.
3. Oya Saglam Namens de Turkse Gemeenschap
Vertaling van het Turkse gedicht over de mijnramp. Vertaler EREM DÖKMECI.
MIJNWERKERSTAFEL
Ze noemen ons mijnwerkers Aan de tafel vol armoede Broederschapstafel noemen ze het Hun lichamen vermoeid Ze eten wat ze kunnen vinden Waar de inspanning zijn hoogtepunt bereikt Waar ze dromen met kolen Waar vele rozen verwelken In de bittere maaltijden Zijn ze vandaag bedroefd gebleven. Sommigen zijn getrouwd, anderen vrijgezel Mijnrampen vernietigen tafels Ze kijken naar de zwarte muren Naar de tafels vol steenkool Met gesloten ogen kijken ze.
4. Raf Terwingen Burgemeester Maasmechelen.
Samengevat was de boodschap van de Burgemeester: Als de mijn er niet was geweest, dan waren we, nu hier niet samengekomen. Dan hadden vele gezinnen nu niet veel verdriet moeten hebben omdat hun geliefden die verongelukt zijn in de mijn. Maar ook dan was er de prachtige Tuinwijk, de majestueuze St Barbarakerk, de Patro, het Kompel bier, enz.. niet geweest. Dan was Maasmechelen ook niet de de inclusieve gemeenschap geworden die in zijn verscheidenheid van nationaliteiten en talen in harmonie kan samenleven.
Daarna vond de eigenlijke herdenking ceremonie plaats met de neerlegging van 1 bloem voor elk van de zeven slachtoffers van de mijnramp in 1984. Tot slot werd er een bloemstuk namens de gemeente en een bloemstuk namens de Brancardiers neergelegd voor alle slachtoffers in de mijn, inclusief de vele mijnwerkers die overleden zijn ten gevolge van een stoflong.
Bekijk hieronder de getuigenissen, van een overlevende van deze mijnramp samen met een Turkse koempel.
Opm: gebruik de rode afspeelpijl als u op deze website wilt blijven.
Een eeuwenoude volkse traditie op Aswoensdag aan de Sint Willibroduskerk in Eisdendorp.
Voor diegene die het niet meer weten:
Pèèrdskuetele Pier is een traditie die meer dan een eeuw geleden zijn oorsprong vond in een overeenkomst tussen boer Pier Ramakers en de Kerkfabriek van de Eisdense Sint Willibrordusparochie. Pier Ramakers pachtte het Kerkelandje van de kerkfabriek. Een akkertje te klein om er pacht voor te eisen. Men vroeg de pachter dan ook als enige jaarlijkse vergoeding, de kinderen van het dorp die hem, op Aswoensdag, hun askruisje op het voorhoofd konden tonen, een krentenbroodje te schenken “”ter grootte van ene paardenkeutel”. Pier Ramakers zat op Aswoensdag achter de poort op de binnenkoer van zijn erf met een mand vol krentenbroodjes.
