de sint barbarakerk
eisden

Eekhoorn R transarant
RESERVERINGEN
Enkel op afspraak 

email: 
info@erfgoedeisden.be

Telefoon: 089 760 007

Adres museum
Marie José-straat 3, Maasmechelen
Eekhoorn L transarant

bezoek de sint barbarakerk in de mijnwerkerscité

Een rondleiding in deze kerk biedt heel veel bijzondere aanknopingspunten. Vertrekkend in de tentoonstellingsruimte met de aparte maquette van het kerkgebouw, zoals het nooit meer verwezenlijkt werd, volgen de stappen door de aparte nevenruimten. Van de verwijzing door de afbeeldingen in de glasramen naar o.m. de bestemming van de ruimte,  tot de indelingen van het kerkgebouw zelf. De oude symbolen en rituelen, de bijzondere hiërarchie en de verhalen die zich afspeelden binnen het georganiseerde leven van de parochie en van de pastoor en de aalmoezeniers voor de buitenlanders, maken een rondleiding tot een bijzonder belevenis. In de week 26 april-1 mei kan men de tentoonstelling rond en over Sint Barbara bezoeken.

Eekhoorn R transarant

Pakket op maat

Dergelijke belevenissen kunnen ook in een ruimer pakket aangevraagd worden. Na een rondrit door de Tuinwijk, per fiets of autocar, kan de afsluiting plaatsvinden in de mijnwerkerswoning met een belevenisproject.

Deelname in de kosten

1 Euro per leerling
Reservatie en info:
v.z.w. Stichting Erfgoed Eisden: tel.  089 760 007

Eekhoorn L transarant

Geschiedenis van de kerk

De sint  Barbera kerk is één van de 5 mijnkathedralen die In Limburg gebouwd zijn tussen 1925 en 1945 door de Limburgse mijnmaatschappijen. Het zijn geen kathedralen in de letterlijke zin van het woord maar ze worden zo genoemd vanwege hun imposante en monumentale uitzicht.

De 5 mijnkathedralen zijn gebouwd in:

  • Winterslag 1923-1925
  • Eisden 1934-1936
  • Waterschei 1935-1936
  • Zwartberg 1939-1940
  • Beringen 1939-1943

Het initiatief en de bouw werd in grote mate gefinancierd door de mijnmaatschappijen. Daarmee verkregen ze ook het vertrouwen en invloed bij de katholieke overheid en de culturele elite. De macht en invloed van de katholieke kerk was in die periode zeer groot. Aanvankelijk stonden ze eerder afwijzend tegenover de mijnbouw en industrialisering uit vrees voor de opkomst van het socialisme zoals in de Waalse mijnbekkens. Maar ook de mijnmaatschappijen wilden liever geen vakbonden en socialisme. Het werden dus bondgenoten in de strijd tegen het ‘goddeloze’ socialisme en  communisme. De prestigieuze en monumentale kerken hebben in de tuinwijken effectief een positieve invloed gehad op het imago van de mijnen.

In Eisden was al in de eerste fase van de bouw van de tuinwijk een kapel voorzien. In 1912 was een tweewoonst omgebouwd tot een kapel in de Kapelstraat (what’s in a name). Vanaf 1914 begon de  1ste wereldoorlog. Alle werkzaamheden vielen stil. Pas in de jaren 20 is de kapel met een aanbouw vergroot tot een noodkerk.

De eerste ontwerpen van een nieuwe kerk verschenen in 1933. De eerste schetsen (zie afbeeldingen  beneden) toonden niet alleen de kerk maar ook  de omgeving van het kerkplein (“La Grande place”).  De ambitieuze initiatiefnemer In Eisden was de  Baron  Evence III Coppée, die naast zijn adellijke afstamming ook afgevaardigde beheerder was van de kolenmijn in Eisden. In die hoedanigheid had hij al talrijke ambitieuze bouwprojecten gerealiseerd waaronder ook deze Sint Barbara kerk. De architect die in dienst van Baron Evence III Coppée werkte was August Vanden Nieuwenborg. Hij is ook de maker van de maquette die nog steeds bewaard wordt in de tentoonstellingsruimte van de kerk. Zoals je kunt vaststellen op de foto is de voorbouw aan de voet van de toren niet gerealiseerd

Aan de schetsen kan men vaststellen hoe groots en ambitieus de plannen in het begin van de jaren 30 waren. Door o.a. het uitbreken van de 2de wereld oorlog en het overlijden van de Baron Evence Coppée  in 1945 is er uiteindelijk maar een klein gedeelte van de originele plannen gerealiseerd.

Zoals eerder gemeld werd de kerk gebouwd in 1934-1936 onder architectuur van Auguste Vanden Nieuwenborgh. Het is een 3-beukige kruiskerk. Het kerkmeubilair is van na 1945, maar het orgel, gebouwd door atelier Delmotte uit Doornik, dateert van 1939. De kruiswegstaties zijn van zwart marmer in bas-reliëf; in 1960 kwamen nog diverse beelden tot stand van de hand van beeldhouwer Mailleux.

Eekhoorn R transarant

de bouw van deze kerk onderscheidt zich op meerdere vlakken met andere klassieke kerken:

De financiering ervan is door een privé bedrijf (de mijn maatschappij) gedragen en niet door de Kerkfabriek zoals gebruikelijk is. De grond is voor de bouw  door de mijn aan de Kerkfabriek geschonken maar de bouwkosten zijn volledig door de Mijn maatschappij betaald zonder enige vorm van staatssubsidies

Een ander onderscheid is dat het  volledige dragende geraamte van de kerk en de toren is uitgevoerd in een gewapende betonconstructie. Daaromheen zijn de buitengevels in baksteen gemetst als een buitenschil om de betonnen constructie: Zie afbeelding. Dit is nu nog steeds een uitzonderlijke bouwwijze.

Klik om te vergroten

Bij  de meeste klassieke kerkconstructies zie je de toren  boven de ingang van de kerk, maar bij de Sint Barbara kerk is de toren aan het andere uiteinde gebouwd  boven het koor van de kerk.

Het bakstenen metselwerk is gotisch geïnspireerd dat zie je aan de spitsboogvensters en glas-in -loodramen die naar het voorbeeld van de kathedraal van Chartres uitgevoerd zijn. Verder zie je ook gotische geïnspireerde invloeden aan de toren. Overigens is de vormgeving van de toren  geïnspireerd door de toren van de kerk van Lissewegen (dicht bij Brugge).

Eekhoorn L transarant

De eerste steenlegging 24 juni 1934

(door Baron Coppée)

Met uitzondering van de  laatste foto zijn alle afbeeldingen met AI software herstelt en ingekleurd.
Klik op de foto voor een vergroting.

Eerste steenlegging met een chronogram

De som van de Latijnse cijfers (hoofdletters in de tekst) vormen het jaartal (1934) van de eerste steenlegging.

CVNICVLANIONVM OPVS CVLTVI DEI

De tekst zelf werd door pastoor Jan Peeters opgesteld:
 “Zij die in de aarde wroeten (de mijnwerkers) voor de eredienst van God.”

Eekhoorn L transarant

Fotogalerij Sint Barbarakerk
deel 1 de hoofdkerk

Het Koor

Eekhoorn R transarant

Het groot schip

Eekhoorn R transarant

Fotogalerij Sint Barbarakerk
deel 2 de bijruimtes

Expositie ruimte

Dit lokaal was vroeger de kinderkapel voor de jongens. Aan de andere zijde van het koor had je de kinderkapel voor de meisjes. De beide kapellen hadden een direct zicht op het altaar en de eucharistie viering. Later zijn de openingen naar het koor dichtgemetseld vanwege energiebesparing. 

Expositie ruimte

De glasramen in de expositie ruimte

In alle glasramen van de bijruimten van de kerk is de iconografie aangepast aan de functie van de ruimte. In deze ‘voormalige’ jongens kapel  bijvoorbeeld zijn op de 4 glasramen  mannelijke heiligen afgebeeld.

Klik om te vergroten.

De kinderkapel

De glasramen in de kinderkapel

Deze kapel had origineel de functie van meisjes kapel de iconografie bevat hier afbeeldingen van vrouwelijke heiligen.

Catechismus lokaal

De glasramen in het catechismus lokaal

In alle glasramen van de bijruimten van de kerk is de iconografie aangepast aan de functie van de ruimte. 
In het catechismus lokaal zijn de glasramen toegewijd aan de geschiedenis van het (Christelijk) onderwijs.

Klik om te vergroten

Sacristie

De glasramen in de sacristie

In alle glasramen van de bijruimten van de kerk is de iconografie aangepast aan de functie van de ruimte. 
In de sacristie symboliseren de glasramen de offers uit de bijbel.

Klik om te vergroten

De glasramen in het misdienaars lokaal.

Eekhoorn L transarant

Panorama vanaf de St Barbarakerk toren.

Eigen fotosessie 21/05/2023

Het onderstaand panorama is samengesteld met een serie van 8 vlakke foto’s opgenomen op de toren van de Sint Barbarakerk met een Sony A7 systeemcamera. Het eindresultaat is een lange smalle fotostrook van 91 Megapixels. Het is niet mogelijk dit op een website te tonen. Het bestand is verkleind naar ca 10 Megapixels en dat kan in onderstaande panorama software bekeken worden. Dit is de 1ste versie van zo’n gedetailleerde panorama vanop de 54 m hoge kerktoren. Er zitten wel nog enkele onvolkomenheden in. De fotoreeks moet namelijk  horizontaal zeer precies aansluiten. Al doende leert men. Toekomstige updates zullen zeker beter zijn. Maar het geeft toch al een aardig beeld van het unieke uitzicht op de Maaskant.  Dit kan zelfs op de volledige schermbreedte. Zo kun je toch een idee krijgen van het prachtige panorama vanop de toren zonder dat je de 254 trappen naar de top van de toren moet beklimmen. Met de bedieningsknoppen onderaan kun je in- en uitzoomen op details.
…  HET LADEN VAN DIT PANORAMA KAN SOMS TOT 20-30 SEC DUREN VOORDAT HET ZICHTBAAR IS!

Voor Tablets en smartphones zal dit panorama mogelijk niet zichtbaar zijn. 
We zoeken naar een oplossing voor dit probleem. 

Later als het zicht op de horizon vanop de toren helderder is, zullen nog detailfoto’s van de vergezichten toegevoegd worden. Ook het verticale zichtveld (aan de voet van de toren) zal nog verbeterd worden.  

Meteo camera op de kerktoren

Over de kerk zullen nog enkele onderwerpen verschijnen. zoals de kruisweg de zijkapellen en nog enkele glasramen, de klokkentoren de nacht verlichting. enz.

 De bedoeling is een compleet overzicht van dit grootste en imposante monument in  Eisden cité.